Twents Bierbrouwersgilde

Geschiedenis

Toen in 1983 André Kamstra, geboren in Bolsward, maar met een zuidelijke tongval, wonende in de Hasseler Es in Hengelo, zijn zelf gebrouwen bier presenteerde aan zijn buurmannen Henk en Benedict, besloten ze gezamenlijk bier te gaan brouwen. In eerste instantie bij André thuis, maar later ook bij de andere twee thuis. Het daarop volgende jaar tijdens één van de brouwsessies besloten ze een gilde op te richten, waarschijnlijk in navolging van de Roerstok, die ook in 1984 is opgericht. André, als toenmalig opbouwwerker niet geheel onbekend bij bestuurders en hun omgeving, heeft het notariskantoor Majoor en Plaggemars te Hengelo zover gekregen dat er een akte van oprichting van de vereniging werd gemaakt, in ruil voor een kratje zelf gebrouwen bier! 8 maart 1984 passeerde deze akte daadwerkelijk en het Twents Bierbrouwersgilde HAB was opgericht.

De naam HAB was niet moeilijk te verzinnen: de eerste letters van hun voornamen, Henk, André en Benedict voldeden. André werd de voorzitter en regelde een ruimte in het buurthuis van de Hasseler Es (het sportlokaal) waar ze een maandelijkse gilde avond hielden. Al gauw had HAB zo’n 15 leden die bijna allemaal ook thuis brouwden. Tijdens die gilde avonden werd ook regelmatig zelf gebrouwen bieren geproefd, de secretaris Joost die het bier altijd inschonk is niet altijd geheel droog gebleven: als hij een beugel open plopte spoot het af en toe hoog tegen het plafond!

Het eerste ONK

In 1984 werd de eerste landelijke brouwwedstrijd door het HAB georganiseerd. Het aantal deelnemers was toen nog niet zo groot: zo’n 50 man, dus was het organiseren van de wedstrijd nog niet zo’n enorme klus; op het terras van de Houtmaat werden een aantal activiteiten gehouden waaronder natuurlijk een demonstratie brouwen. Er was toen nog geen keurmeestersgilde, dus bestond de jury uit een bierkenner van een plaatselijke slijterij, brouwmeester Toon van Reek van de Arcense brouwerij, brouwmeester Schukkert van de toen nog bestaande Hengelosche brouwerij, laborante Hetty Holstein van diezelfde brouwerij (momenteel bij Grolsch werkzaam en onze huidige beschermvrouwe), en nog een brouwmeester waarvan de naam mij ontschoten is. De ‘wisselhand’, een variant op de wisselbeker, een levensgrote vuist met opgestoken duim, werd door HAB beschikbaar gesteld als wisselprijs voor de winnaar. Het HAB heeft daarna nog 2 of 3 keer het ONK georganiseerd maar toen werd door het grote aantal deelnemers de klus te groot voor de inmiddels 30 leden.

De hopbel

In 1986 verscheen de eerste Hopbel, het clubblad van HAB, door secretaris en toenmalig technisch tekenaar Joost in elkaar gezet met knip- en plakwerk op de tekentafel, typemachine en kopieerapparaat. Het blad, in A4 formaat, verscheen toen zeer onregelmatig; af en toe maar 1 x per jaar. Het voorblad heeft tot op heden nog steeds dezelfde lay-out, alleen het lettertype is anders in verband met de computerbewerking van tegenwoordig.

De gildeavonden

De locatie voor de gilde avonden, de sportzaal, was na een aantal jaren niet meer beschikbaar en er moest een andere locatie gezocht worden. Het werd een zolder boven het café het Neutje, één van de oudste panden in het centrum van Hengelo. Hoogstens 20 man konden daar zitten, maar dat was geen probleem aangezien er toen van de 30 leden maar zo’n 15 kwamen opdagen. Het was vaak erg gezellig die gilde avonden in het Neutje: met muziek van beneden op de achtergrond en na de gilde avond nog wat drinken in het café. Maar de Hengelose horeca riep de donderdagavond uit tot muziekavond en bijna elke kroeg had op donderdagavond live muziek. Zo niet het Neutje: die nam een disco installatie in huis en draaide daar ook nog feestmuziek op, elke maand harder. Tot men elkaar op zolder niet meer konden verstaan. Roy Revet, de toenmalige voorzitter, regelde toen met de andere bestuursleden een nieuwe locatie: de Houtmaat. Maar bij de Houtmaat had men absoluut geen kennis van speciaalbier, pils was het enige bier wat men in huis had. Met het latere erelid Jan Krabbenbos werd een lijst van bieren afgesproken die de Houtmaat in huis zou halen. En zo geschiedde.

Activiteiten

Op de gilde avonden werden diverse activiteiten gehouden. Van proeverijen tot interessante lezingen van buitenstaanders maar zeker ook van de eigen leden. Ook werd er jaarlijks een excursie georganiseerd en vond er in de zomer een gezellige barbecue plaats. Gedurende het bestaan van het HAB is het aantal leden eigenlijk constant gebleven.

Modernisering

In 1999 besloot Oscar Moerman, die net lid was geworden, om voor het HAB een website te maken, want ook als bierbrouwersgilde moet je met je tijd meegaan. In de zomer werd er een journalist benaderd voor een krantenartikel. Aangezien het huidige bestuur niet in de krant wou werd Renë Olde Hanhof hiervoor benaderd. In dit pagina grootte artikel werd gesproken over een eigen gildebrouwerij. Dit leverde een aantal nieuwe leden voor het HAB op en voor het eerst in jaren maakte het HAB een ‘explosieve’ groei mee. Later dat jaar, in september, werd voor het eerst de ‘Openbrouwdag’ georganiseerd. Deze dag werd bij de Houtmaat gehouden, en was een groot succes. Een kleine biermarkt met een aantal kleine brouwerijen uit de omgeving en een eigen gebrouwen bier dat zeer goed in de smaak viel bij de bezoekers. Ook deze dag leverde het HAB weer een aantal nieuwe leden op en binnen een jaar was het ledental van het HAB bijna verdubbeld tot ongeveer 55 leden. Sinds die dag werd het ons duidelijk dat je door een klein beetje promotie de media kon bereiken en zo meer bekendheid geven aan je eigen hobby. Sinds die tijd organiseert het HAB vaker activiteiten zoals brouwdemonstraties gegeven om deze hobby onder de aandacht te brengen.

Wijzing van lokatie

Eind 2001 veranderde de Houtmaat van eigenaar waardoor er meer commerciëel gewerkt werd bij de Houtmaat. Dit leidde ertoe dat in 2002 geen Openbrouwdag meer gehouden kan worden en we weken uit naar café Het Uurwerk. Ook de gilde avonden waren niet meer haalbaar in De Houtmaat en als bestuur besloten we om te zoeken naar een andere locatie voor de gilde avonden. Als eerste optie werd biercafé De Geus in Enschede aangereikt. Deze was echter te studentikoos en uiteindelijk werd ons de mogelijkheid geboden om boven café ‘t Steegje in Borne onze gilde avonden te houden. Dit was een perfecte en goed verzorgde locatie voor de gilde avonden. Dat jaar (2003) besloten we ook om de Openbrouwdag te houden tijdens de Melbuuln dagen in Borne, een jaarlijks terug kerend oogstfeest. Aan het einde van 2003 werd ons mede gedeelt dat we eigenlijk per direct niet meer daar terecht konden omdat de eigenaar andere plannen had met deze ruimte. Hierdoor moesten we weer opzoek gaan naar een andere ruimte voor de gilde avonden. Na wat onderzoek te hebben gedaan kwam de activiteiten commissie met café ‘t Sprakel in enschede vlak bij vliegbasis Twente, twee jaar eerder hadden we hier ook een barbecue gehouden dus een enkeling kende deze ruimte nog wel. Een jaar later bleek dat deze ruimte financieel niet haalbaar was omdat de uitbater commercieel was en hier dus horeca prijzen vroeg. In Janauri week her gilde uit naar de Blokhut van Scoutig vereniging St. Christoffel. Deze lokatie is tot op heden een schot in de roos geweest, omdat we niet gebonden zijn aan een commerciele insteling. We kunnen onze eigen bieren inkopen voor de gilde avonden.

Het jubileum

In 2004 bestond het HAB 20 jaar, en dat moest gevierd worden. Bedacht werd omdat met een jubileum bier te vieren en deze commercieel op de markt te brengen. Hiervoor hebben we brouwerij de Bokse in Lievelde benaderd en we mochten gebruik maken van zijn brouwerij. Het recept was van de winnaar van de gilde wedstrijd. In maart 2004 werd dit bier in beperkte hoeveelheid op de markt gebracht in de regio Enschede/hengelo. Het bier werd een “groot” succes !. Op de dag van uitlevering stonden de mensen al in de winkel om het bier te kopen.

Het ONK 2005

In 2005 was het voor het HAB weer de beurt om het ONK te organiseren. dus begin 2004 werd hier een begin mee gemaakt. Met een team van 10 man werd dit festival opgezet. De nieuwe brouwerij van Grolsch was hiervoor een perfecte lokatie en vanauit grolsch werd aangeboden om iedere bezoeker een rondleiding aan te bieden. Mede hierdoor werd dit ONK het grootste ONK allertijden. Voor het eerst was het mogelijk om de inschrijving digitaal te doen. Het totale aantal deelnemers liep op tot 124 met een totaal van 408 deelnemende bieren. De dag zelf was een groot succes, waas een kleine gilde al groot in kan zijn.

12 september 2007